Χρώμα πέρα από τα οστά
Τι χρώμα είχαν οι δεινόσαυροι; Στοιχεία και αβεβαιότητα
Σύντομη απάντηση
Οι επιστήμονες έχουν ανασυνθέσει πτυχές του χρώματος λίγων εξαιρετικά διατηρημένων δεινοσαύρων. Δομές που περιείχαν χρωστικές και η κατανομή τους μπορούν να αποκαλύψουν σκούρα, κοκκινωπά ή ιριδίζοντα καλύμματα και μοτίβα στο σώμα. Τα περισσότερα απολιθώματα δεν διατηρούν αυτά τα στοιχεία, οπότε το πλήρες χρωματικό σχέδιο συχνά παραμένει καλλιτεχνική αναπαράσταση.
Η ένδειξη είναι μικρότερη από ένα φτερό
Μελανοσώματα υπάρχουν στο δέρμα και στα φτερά ζωντανών ζώων. Σε κατάλληλα απολιθώματα, μικροσκοπικές δομές και χημικά στοιχεία συγκρίνονται με εκείνα σημερινών ειδών. Η σύγκριση μπορεί να περιορίσει τις πιθανές χρωστικές ή τις οπτικές διατάξεις που υπήρχαν σε ένα εξαφανισμένο ζώο.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας της Γιούτα εξηγεί τόσο την πρόοδο όσο και τα όρια: ορισμένα χρώματα προσδιορίζονται ευκολότερα με αυτές τις μεθόδους από άλλα. Το απολίθωμα δεν είναι έγχρωμη φωτογραφία και η απουσία ανιχνεύσιμης χρωστικής δεν αποδεικνύει αυτόματα λευκή κηλίδα.
Το μοτίβο μπορεί να πει περισσότερα από ένα δείγμα χρώματος
Ένα ιδιαίτερα κατατοπιστικό δείγμα Psittacosaurus διατηρεί στοιχεία σκουρότερης πάνω επιφάνειας και ανοιχτότερης κάτω πλευράς. Οι ερευνητές ανακατασκεύασαν το ζώο και δοκίμασαν πώς το μοτίβο σχετιζόταν με τις σκιές σε διαφορετικό φωτισμό. Η περιγραφή της έρευνας από το Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ εξηγεί το συμπέρασμα ότι ο χρωματισμός του ταίριαζε σε διάχυτο φως, όπως σε δασικό περιβάλλον.
Πρόκειται για αλυσίδα συλλογισμού: διατηρημένο μοτίβο → ανακατασκευασμένο σώμα → σύγκριση φωτισμού → υπόθεση ενδιαιτήματος. Κάθε βήμα προσθέτει παραδοχές. Το αποτέλεσμα είναι χρησιμότερο όταν τα βήματα παραμένουν ορατά παρά όταν συμπτύσσεται στο «ήταν καφέ και ζούσε στο δάσος».
Διαβάστε την αναπαράσταση σε επίπεδα
Όταν μια εικόνα χαρακτηρίζεται επιστημονικά τεκμηριωμένη, ρωτήστε ποια μέρη προέρχονται από το δείγμα και ποια συμπληρώνουν ένα εύλογο ζωντανό ζώο. Μία αναπαράσταση μπορεί να συνδυάζει διαφορετικούς βαθμούς βεβαιότητας.
| Ισχυρισμός | Χρήσιμα στοιχεία | Κύριος περιορισμός |
|---|---|---|
| Υπήρχε χρωστική | Μικροσκοπικές και χημικές παρατηρήσεις | Η ταφή μπορεί να αλλοιώσει το αρχικό υλικό |
| Ένα μοτίβο διέτρεχε το σώμα | Κατανομή της διατηρημένης χρωστικής | Τα ελλείποντα μέρη χρειάζονται ανακατασκευή |
| Το κάλυμμα ιρίδιζε | Σύγκριση διατηρημένων δομών με ζωντανά φτερά | Η εμφάνιση αλλάζει με τη γωνία και το φως |
| Όλο το ζώο είχε ακριβώς αυτή την παλέτα | Πλήρης αναπαράσταση | Πολλά χρώματα και μέρη του σώματος μπορεί να παραμένουν άγνωστα |
Γιατί οι περισσότεροι σκελετοί δεν απαντούν στο ερώτημα
Τα οστά συνήθως λένε πολύ περισσότερα για τις αναλογίες παρά για το χρώμα της επιφάνειας. Ακόμη και ένας εξαιρετικός σκελετός μπορεί να στερείται δέρματος ή φτερών. Το σημερινό του χρώμα ίσως προέρχεται από ορυκτά που προστέθηκαν κατά την απολίθωση. Ένα σκούρο απολιθωμένο οστό δεν αποδεικνύει σκούρο δέρμα.
Γι’ αυτό δύο υπεύθυνοι καλλιτέχνες μπορούν να χρωματίσουν διαφορετικά τον ίδιο δεινόσαυρο. Μπορεί να συμφωνούν για τον σκελετό αλλά να μην έχουν άμεση ένδειξη για το χρώμα των ματιών ή το μοτίβο της ράχης. Ο οδηγός απολίθωσης εξηγεί γιατί διαφορετικοί ιστοί αφήνουν διαφορετικό αρχείο.
Τι να αναζητάτε σε μια εικόνα δεινοσαύρου
Ξεκινήστε από τη λεζάντα. Αναφέρει δείγμα ή επιστημονική εργασία; Ξεχωρίζει το διατηρημένο μοτίβο από το υποθετικό; Ισχυρίζεται περισσότερα από όσα καλύπτουν τα ευρήματα; Αυτές οι ερωτήσεις αποκαλύπτουν περισσότερα από το αν η εικόνα φαίνεται ρεαλιστική.
Συγκρίνετε τον Microraptor με τον Archaeopteryx και μετά διαβάστε τα στοιχεία για τα φτερά. Μια πειστική αναπαράσταση βοηθά να φανταστούμε το ζώο, αλλά πρέπει επίσης να δείχνει πού αρχίζει η φαντασία.
Ερωτήσεις και απαντήσεις
Ήταν όλοι οι δεινόσαυροι πράσινοι ή καφέ;
Δεν υπάρχει ένα χρωματικό σχέδιο για όλη τη Dinosauria. Εξαιρετικά δείγματα αποκαλύπτουν ποικίλα μοτίβα, ενώ τα χρώματα των περισσότερων ειδών παραμένουν ελάχιστα γνωστά.
Μπορούν οι επιστήμονες να ανακτήσουν κάθε αρχικό χρώμα;
Όχι. Η διατήρηση και η βιολογία των διαφορετικών χρωστικών περιορίζουν την ανακατασκευή. Ακόμη και ένα μερικό αποτέλεσμα παραμένει χρήσιμο.
