Trứng và tổ khủng long: hóa thạch tiết lộ điều gì?

Trứng khủng long không phải đều giống nhau

Trứng hóa thạch khác nhau về hình dạng, cấu trúc vỏ và kích thước. Có quả tròn, có quả thuôn dài. Bằng chứng còn cho thấy mức khoáng hóa của vỏ khác nhau, nên hình ảnh quen thuộc về vỏ cứng không phải mô hình chung. Trong phần giải thích Trứng khủng long 101, AMNH so sánh sự đa dạng này với các kiểu trứng của bò sát và chim hiện sống.

Một con trưởng thành rất lớn không nhất thiết đẻ trứng khổng lồ theo đúng tỷ lệ cơ thể. Phôi đang phát triển phải trao đổi khí qua môi trường xung quanh và vỏ. Trứng là một cấu trúc sinh học đang hoạt động, không đơn thuần là mô hình thu nhỏ của con trưởng thành.

Phôi có thể thay đổi kết quả nhận dạng

Những quả trứng tìm thấy tại Flaming Cliffs ở Mông Cổ từng được gắn với Protoceratops, một động vật phổ biến ở địa điểm này. Các phát hiện về sau, gồm một phôi bên trong quả trứng tương tự, đã liên hệ loại trứng ấy với khủng long họ Oviraptoridae. Câu chuyện về phát hiện của AMNH cho thấy một cách diễn giải có sức thuyết phục có thể thay đổi khi xuất hiện bằng chứng trực tiếp hơn.

Lịch sử đó quan trọng khi đọc về Oviraptor. Tên của nó phản ánh cách giải thích ban đầu về hành vi trộm trứng, không chứng minh rằng mọi cá thể tìm thấy gần tổ đều đang lấy trộm trứng. Việc sửa lại cách hiểu cũng không xác định toàn bộ chế độ ăn của nó. Hóa thạch trả lời những câu hỏi cụ thể.

Mỗi loại phát hiện hỗ trợ kết luận nào?

Một con trưởng thành nằm trên lứa trứng, các tổ xuất hiện lặp lại và những phôi đều cung cấp thông tin khác nhau. Cách giải thích vững chắc nhất tách riêng các quan sát trước khi kết hợp chúng.

Nhìn vào bên trong trứng mà không làm vỡ

Chụp ảnh tia X độ phân giải cao cho phép nghiên cứu phôi hóa thạch trong khi vẫn giữ mối liên hệ của chúng với đá xung quanh. Một nghiên cứu về phôi Massospondylus phát hiện hộp sọ của chúng phát triển ít hơn so với giả định trước đó. Bài viết của bảo tàng về các ảnh quét mô tả cách so sánh với bò sát hiện sống giúp diễn giải giai đoạn phát triển.

Vì thế, phôi không chỉ là chân dung một khủng long nhỏ. Nó là bằng chứng về tăng trưởng. Dù vậy, tỷ lệ thời gian ấp đã trôi qua được suy ra cho một mẫu không nên biến thành lịch nở chính xác cho mọi khủng long.

Một số trứng có màu

Một nghiên cứu trên Nature năm 2018 khảo sát sắc tố trong vỏ trứng khủng long và lập luận rằng trứng có màu có một nguồn gốc tiến hóa duy nhất trong các khủng long được lấy mẫu. Đây là bằng chứng hóa học, khác với việc nhận ra màu trong tranh hoặc đánh giá màu hiện tại của một hóa thạch đã khoáng hóa.

Màu hiện tại của hóa thạch có thể là kết quả của lịch sử chôn vùi. Để hiểu sự biến đổi đó, hãy bắt đầu với cách hóa thạch hình thành. Sau đó so sánh bằng chứng sinh sản với quan hệ giữa chim và các khủng long khác, mà không cho rằng mọi loài đã tuyệt chủng đều làm tổ như một loài chim ngày nay.