— bút ký thực địa số 2 —
Velociraptor thật khác gì con vật trên màn ảnh
Trả lời ngắn
Nếu gặp Velociraptor thật, khán giả điện ảnh hẳn sẽ không nhận ra nó. Con vật này chỉ cao tới đầu gối người lớn: dài hai mét kể cả đuôi, cao nửa mét tính đến hông. Nó còn khoác bộ lông vũ, dù không biết bay. Từ hình ảnh trên phim, thứ còn đúng có lẽ chỉ là chiếc vuốt cong lớn ở chân sau.
Kẻ săn mồi cỡ con chó
Hai mét chiều dài của Velociraptor dễ đánh lừa người ta: phần lớn là cổ với đuôi, còn thân mình thì nhỏ. Nó nặng 15–20 kilôgam, những con lớn nhất nhỉnh hơn một chút, tức là cỡ một con chó vừa. Với kẻ săn mồi cao bằng người trong “Công viên kỷ Jura”, nó chỉ chung mỗi cái tên.
Cái đuôi dài giúp nó giữ thăng bằng. Trên ngón thứ hai của mỗi chân sau mọc một chiếc vuốt lớn hình lưỡi liềm. Theo một giả thuyết, nó dùng vuốt này để ghì chặt con mồi đang giãy giụa.
Làm sao biết nó có lông
Năm 2007, người ta để ý thấy một hàng mấu nhỏ trên xương trụ của một con Velociraptor. Chim ngày nay cũng có những mấu y hệt, và lông vũ bám vào chính chỗ đó. Lông của mẫu vật này không còn, nhưng chừng ấy mấu đã đủ làm bằng, huống hồ bộ lông của các họ hàng gần của nó đã được biết qua dấu in hóa thạch.
Velociraptor thuộc họ Dromaeosauridae. Trong danh mục của chúng tôi, cùng họ với nó còn có Deinonychus và Utahraptor, con nào cũng to hơn hẳn. Bà con chứ không phải anh em sinh đôi: kích thước khác nhau, và mỗi loài sống ở một thời.
Trận đấu hóa đá trong cát
Phát hiện nổi tiếng nhất ở Mông Cổ là hai bộ xương quấn chặt lấy nhau: một con Velociraptor và một con Protoceratops. Người ta gọi luôn chúng là “Khủng long giao chiến”. Nhà cổ sinh vật học hầu như chỉ nhận được con vật, còn ở đây đá giữ lại cả một sự kiện. Nhìn tư thế các xương là thấy hai con đang vật lộn.
Nhiều khả năng cả hai bị cát vùi giữa lúc đánh nhau. Vì sao trận đấu nổ ra và ai ra tay trước thì xương không trả lời được. Trận đấu là sự thật, phần còn lại chỉ có thể bịa ra.
Hình ảnh trên phim từ đâu mà có
Xét về tầm vóc, những con “raptor” trên màn ảnh gần với Deinonychus hơn là Velociraptor. Suốt một thời gian dài, chúng còn xuất hiện mà không có lấy một sợi lông. Bộ cánh thật của nhà họ này trông ra sao thì Microraptor gợi ý cho ta: lông dài mọc cả trên chân sau của nó.
Lối săn bầy ăn ý cũng là sáng tạo của biên kịch chứ chưa phải sự thật đã xác lập. Về thói quen của những kẻ săn mồi đã tuyệt chủng, ta biết ít hơn hẳn so với về bộ xương của chúng. Vài cá thể nằm cạnh nhau chưa chứng minh được rằng lúc sống chúng cùng nhau đi săn.
Hỏi đáp
Velociraptor to cỡ nào?
Dài khoảng hai mét kể cả đuôi, cao chừng nửa mét tính đến hông. Nặng 15–20 kilôgam.
Nó có lông vũ không?
Có. Trên xương trụ còn những mấu nhỏ, chỗ lông vũ bám vào, giống hệt ở chim hiện đại.
Sao trên phim nó to thế?
Con “raptor” trên màn ảnh giống Deinonychus, một họ hàng to con hơn. Velociraptor thật khiêm tốn hơn nhiều.
Chiếc vuốt hình liềm dùng để làm gì?
Nhiều khả năng là để giữ con mồi. Còn nó dùng vuốt cụ thể ra sao thì vẫn đang được tìm hiểu.
