Masa dalam lapisan batuan
Bagaimanakah saintis menentukan usia fosil dinosaur?
Jawapan ringkas
Saintis biasanya menentukan usia dinosaur dengan mengukur usia batuan di sekelilingnya. Susunan lapisan memberikan turutan relatif; mineral yang sesuai boleh memberikan usia berangka. Kaedah karbon-14 berguna untuk sisa yang jauh lebih muda, tetapi julat masanya terlalu pendek bagi dinosaur bukan burung.
Tentukan turutan terlebih dahulu
Dalam susunan lapisan sedimen yang tidak terganggu, lapisan bawah mendap sebelum lapisan atas. Singkapan sebenar memerlukan pemeriksaan teliti: lipatan, sesar dan hakisan boleh memutuskan atau membalikkan turutan. Ahli geologi membina semula sejarah ini sebelum mentafsir kedudukan fosil.
Fosil yang tersendiri juga membantu memadankan lapisan antara lokasi. Panduan penentuan usia Smithsonian menerangkan usia relatif serta penggunaan fosil indeks. Korelasi menghubungkan rekod; ia tidak bermakna dua batuan yang kelihatan serupa terbentuk pada hari yang sama tepat.
Kemudian cari jam mineral yang sesuai
Sesetengah isotop tidak stabil mereput pada kadar yang boleh diukur. Jika sejarah mineral difahami dan sistemnya kekal cukup tertutup, nisbah isotop induk dan hasil reputan boleh membantu menganggarkan bila jam itu bermula. Mineral dan kaedah berbeza sesuai untuk julat usia berbeza.
Bagi sedimen yang mengandungi dinosaur, bahan gunung berapi boleh sangat berguna. Lapisan abu yang diketahui usianya di atas atau di bawah lapisan fosil boleh mengehadkan usia fosil. Sampel yang diukur mesti berkaitan dengan peristiwa yang ditafsirkan; butiran jauh lebih tua yang dibawa ke sedimen muda akan menjawab soalan lain.
Contoh mudah mengehadkan julat usia
Bayangkan lapisan fosil di antara dua lapisan abu. Dalam contoh pembelajaran ini, abu bawah berusia kira-kira 102 juta tahun dan abu atas kira-kira 100 juta tahun. Jika lapisan masih mengikut susunan asal dan fosil tidak terendap semula daripada batuan lebih tua, penimbusan berlaku antara kedua-dua tarikh. Angka bulat ini direka untuk menunjukkan logiknya, bukan ukuran spesimen sebenar.
| Lapisan | Usia contoh | Maklumat yang diberikan |
|---|---|---|
| Lapisan abu atas | Kira-kira 100 juta tahun | Lapisan fosil sudah wujud |
| Sedimen yang mengandungi dinosaur | Antara lapisan yang diukur usianya | Penimbusan berlaku dalam julat itu |
| Lapisan abu bawah | Kira-kira 102 juta tahun | Lapisan fosil mendap kemudian |
Mengapa kaedah karbon tidak menentukan usia T. rex
Karbon-14 mempunyai separuh hayat kira-kira 5,730 tahun. Selepas banyak separuh hayat berlalu, karbon-14 asal yang tinggal terlalu sedikit untuk berfungsi sebagai jam yang berguna. Julat praktikalnya puluhan ribu tahun, bukan puluhan juta tahun yang memisahkan kita daripada dinosaur bukan burung. Bacaan surih pada fosil purba mungkin mencerminkan pencemaran atau latar belakang ukuran, bukannya usia haiwan secara automatik. Kaedah penentuan usia dan batasannya sama penting dengan keputusan makmal.
Baca usia bersama buktinya
Tajuk berita mungkin membulatkan usia kepada “150 juta tahun”. Makalah penyelidikan sepatutnya menjelaskan apa yang diukur, asal sampel dan ketidakpastiannya. Julat ialah maklumat berguna, bukannya pengakuan bahawa tiada apa-apa diketahui.
Di tapak Dinosaur Trackway, Connecticut, korelasi geologi dan lapisan basalt berkaitan membantu menempatkan jejak berhampiran permulaan Jura, sekitar 200 juta tahun dahulu. Huraian National Park Service menunjukkan mengapa batuan sekeliling ialah sebahagian bukti. Gunakan panduan zaman untuk garis masa lebih luas dan panduan pemfosilan untuk kejadian sebelum penemuan.
Soalan dan jawapan
Bolehkah saintis mengukur usia tulang itu sendiri?
Kadangkala bahan fosil sesuai untuk kaedah tertentu, tetapi usianya perlu ditafsirkan berdasarkan pembentukan mineral dan perubahan kemudian. Usia banyak dinosaur sebaliknya dibatasi menggunakan batuan yang berkaitan.
