Bakit hindi dinosaur ang Pteranodon

Hindi lahat ng sinaunang reptilya ay dinosaur

Napakaraming uri ng reptilya noong Mesozoic, at isang grupo lang sa mga iyon ang mga dinosaur. Malapit nilang kamag-anak ang mga pterosaur, parang magpinsan, pero may sarili silang sanga. Kaya hindi tumpak ang “lumilipad na dinosaur” para sa isang pterosaur, gaano man tayo kasanay sa tawag na iyon.

Ang Pteranodon ang pinakamadaling makilala sa mga pterosaur: tukang walang ngipin, mahabang palong sa likod ng ulo, at mga pakpak na hanggang pitong metro ang dipa sa malalaking lalaki. Mas maliit nang kapansin-pansin ang mga babae, mga apat na metro. Ang pakpak ay lamad na nakabanat sa iisang daliri lang, ang ikaapat, na pambihira ang haba.

Dalawang paraan ng paggawa ng pakpak

Sa mga ibon, mula pa sa mga sinauna gaya ng Archaeopteryx, balahibo ang bumubuo sa ibabaw ng pakpak na sumasalo sa hangin. May balahibo rin ang ilang dinosaur na hindi ibon: sa Microraptor, tumubo ang mahahabang balahibo sa mga paa sa harap at maging sa likod.

Sariling paraan ng paglipad ang natutuhan ng mga pterosaur, gamit ang lamad. Pero hindi sila hubad. Nababalot ang katawan nila ng maninipis na hiblang parang buhok, at noong 2022, sa Tupandactylus ng Brazil, inilarawan pa ang mga hiblang nagsasanga, na itinuturing ng marami na isang uri ng balahibo. Isa pa: magkaibang hayop ang pterodactyl at ang Pteranodon, at magkaiba rin ang panahon nila.

E ang mga reptilyang pandagat?

Mas malayo pa sa mga dinosaur ang Mosasaurus. Kabilang ito sa mga squamate, ang malaking grupo ng mga butiki at ahas ngayon, at mas malapit pa nitong kamag-anak ang kahit anong butiki kaysa sa Tyrannosaurus. Naging palikpik ang mga paa ng mga mosasaur at naging patulis ang katawan, gaya ng nangyayari sa lahat ng hayop na tuluyang lumipat sa dagat.

Dalawa pang hiwalay na grupo ang mga plesiosaur at ichthyosaur. Nakalilinlang ang pagkakahawig nila: hindi iisang beses na kusang lumitaw sa iba't ibang hayop-dagat ang patulis na katawan at ang mga palikpik.

Bakit kailangang paghiwalayin

Dahil may kasaysayan sa likod ng pangalan ng bawat grupo. Tawagin mong dinosaur ang lahat ng sinaunang reptilya, at mawawala ang pinakakawili-wiling bahagi: magkakahiwalay na nakarating sa himpapawid at sa dagat ang iba't ibang sanga, bawat isa sa sarili nitong paraan. Sa aming katalogo, katabi ng mga dinosaur ang mga pterosaur at reptilyang pandagat para mabuo ang larawan ng Mesozoic, hindi dahil magkamag-anak sila.