Dinosauria içinde yön bulmak
Dinozor grupları: başlıca dallara rehber
Kısa yanıt
Başlıca dinozor grupları boy kategorileri değil, soy ağacının dallarıdır. Teropodlar T. rex ve kuşları; sauropodlar uzun boyunlu devleri; ornitişyanlar boynuzlu, ördek gagalı ve zırhlı dinozorları içerir. “Uçan dinozor” ve “deniz dinozoru” çoğu zaman Dinosauria dışındaki hayvanlar için kullanılır.
Altı tanıdık dalla başlayın
Bu tablo, sık karşılaşılan grupların pratik bir haritasıdır; eksiksiz sınıflandırma ya da eşit taksonomik basamaklar listesi değildir. Bir alt grup başka grubun içinde yer alabilir: kuşlar teropoddur, hadrozorlar ornitopodlara dahildir. National Park Service daha geniş evrimsel bağlamı sunar.
| Grup | Yararlı özellikler | Koleksiyonumuzdan örnekler |
|---|---|---|
| Teropodlar | Genellikle iki ayaklı; çeşitli beslenme ve vücut örtüleri | Tyrannosaurus, Velociraptor, Archaeopteryx |
| Sauropodlar | Uzun boyun, küçük baş ve ağırlık taşıyan dört bacak | Diplodocus, Brachiosaurus |
| Boynuzlu dinozorlar | Gaga; birçok geç formda boynuzlar ve boyun yakalığı | Triceratops, Protoceratops |
| Ornitopodlar | Çeşitli çiğneme uyarlanmalarına sahip otçullar | Iguanodon, Parasaurolophus |
| Stegozorlar | Sırt plakaları veya dikenler ve kuyruk dikenleri | Stegosaurus |
| Ankilozorlar | Yaygın kemik zırh; bazılarında kuyruk topuzu | Ankylosaurus |
Beslenme yararlıdır, ama soy ağacı değildir
Birçok tanıdık teropod et yiyordu; yine de Therizinosaurus aynı geniş daldadır ve otçul olarak yorumlanır. Buna karşılık otçul Brachiosaurus ve Triceratops oldukça farklı gruplardadır. Benzer yiyecekler iki hayvanı yakın akraba yapmaz.
Tür kataloğunu şöyle kullanabilirsiniz: yaşam biçimlerini karşılaştırmak için beslenmeye göre süzün, ardından anatomi ve akrabalığı görmek için kartları açın. Filtre bir gezinme aracıdır; kategorilerinin evrimsel dallar olduğunu ileri sürmez.
Kalçaya dayanan iki geleneksel ad
Dinozorlar geleneksel olarak Saurischia ve Ornithischia’ya ayrılırdı. Sauropodomorflar ve teropodlar Saurischia’ya; boynuzlu dinozorlar, ornitopodlar ve zırhlı dinozorlar Ornithischia’ya yerleştirilirdi. Adlar genellikle “kertenkele kalçalı” ve “kuş kalçalı” diye çevrilir.
Buna rağmen kuşlar Ornithischia içinde değil, teropodlar içinde evrimleşti. Araştırmacılar dinozor ağacının tabanına yakın ilişkileri incelemeyi sürdürüyor. Basit bir şema bu nedenle değişmez etiketlerden çok güncel yorumun rehberidir. Grupların iç içe yerleşimi için kuşların dinozor olduğuna ilişkin kanıtları okuyun.
Hangi tarih öncesi sürüngenler grubun dışındadır?
Pteranodon bir pterozordur. Mosasaurus, kertenkeleler ve yılanları içeren daha geniş dalda yer alan denizde yaşayan bir pullu sürüngendir. Dinozorlarla aynı çağda yaşamaları onları Dinosauria’ya katmaz. Büyüklük, korkutucu görünüm veya tükenmiş olmak da dinozoru tanımlamaz.
NPS’nin dinozor anatomisi değerlendirmesi, tek tek özelliklerin istisnaları olabileceğini hatırlatır. Akrabalık, özellikler birleşiminden kurulur. Bu, her dik duran sürüngeni, boynuzlu hayvanı veya eski yüzücüyü dinozor saymaktan daha güvenilirdir.
Cins, tür ve gündelik ad farklı şeylerdir
Tyrannosaurus bir cinstir; Tyrannosaurus rex bir tür adıdır. “Ördek gagalı dinozorlar”, hadrozorlar için kullanılan gündelik bir tanımdır. Bu düzeyleri ayırmak katalogları anlaşılır kılar ve kaç “çeşit” olduğuna ilişkin yanıltıcı sayımları önler.
American Museum of Natural History’nin özeti, fosil kaydının neden başlangıçtaki çeşitliliğin tamamını kapsamadığını da açıklar. Yeni türler tanımlandıkça ve eski adlar yeniden değerlendirildikçe sabit toplamlar eskir. Başlangıç için yararlı soru, hayvanın hangi grupta olduğu ve onu oraya hangi kanıtların yerleştirdiğidir.
Sorular ve yanıtlar
Uzun boyunlu bütün tarih öncesi sürüngenler sauropod muydu?
Hayır. Uzun boyun farklı sürüngen gruplarında evrimleşti. Örneğin plesiyozorlar Dinosauria dışındaki deniz sürüngenleriydi.
