— amanothi ensimu —

Amanothi Ensimu

Amanothi achaza ukuthi amadayinaso ayephila kanjani, ukuthi amazwekazi asendulo ahlukana kanjani, nokuthi yini izazi zezinsalela eziyitholile.

— inothi lensimu No. 1 —

I-Tyrannosaurus: yayinjani ngempela

Amamitha ayishumi nambili ukusuka ekhaleni kuya ekugcineni komsila, ugebhezi olude njengetafula lokubhalela, namazinyo ayechoboza amathambo. I-Tyrannosaurus yayiphila entshonalanga yeNyakatho Melika eminyakeni eyizigidi ezingu-68–66 edlule, futhi amathambo ayo acwaningwe kangcono kunamathambo anoma yiliphi elinye idayinaso elikhulu elidla inyama. Kodwa ngezwi layo, umbala wayo nemikhuba yayo amathambo asitshela okuncane kakhulu, yingakho kulapho kugcwele khona ukuqagela.

Funda inothi →

— inothi lensimu No. 3 —

Yiliphi idayinaso elalilikhulu kunawo wonke

Buza isazi sezinsalela ukuthi yiliphi idayinaso elalilikhulu kunawo wonke, sizokuphendula ngombuzo: usho elide kakhulu, eliphakeme kakhulu noma elisinda kakhulu? Kuyo yomithathu le mincintiswano kunqoba ama-sauropod, izilwane ezinkulukazi ezidla izitshalo ezinezintamo ezinde. Ngesisindo kuvame ukubalwa i-Argentinosaurus ne-Patagotitan. Ukumemezela umpetha kunzima: ezilwaneni ezinkulukazi eziningi kusele amathambo ambalwa nje, futhi izilinganiso zibalwa kabusha ngokuphindaphindiwe.

Funda inothi →

— inothi lensimu No. 5 —

I-Spinosaurus: isilwane esizingelayo ngasemanzini

Alikho idayinaso elinomlando onomshwa njenge-Spinosaurus: amathambo ayo okuqala, atholakala eGibhithe, abhujiswa ngo-1944, futhi isimo sayo kwadingeka sakhiwe kabusha amashumi eminyaka. Namuhla okuyinhloko kuyaziwa. Yayiphila eNyakatho Afrika nge-Cretaceous, inemihlathi emide emincane, useyili omude emhlane, futhi yayidla izinhlanzi. Kodwa ukuthi yayizibamba ibhukuda noma ihamba emanzini angajulile, kusaphikiswana ngakho.

Funda inothi →

— inothi lensimu No. 7 —

I-Triceratops: izimpondo, isihlangu sentamo nokuphila ekupheleni kwe-Cretaceous

Izimpondo ezintathu, umlomo onjengowenyoni nesihlangu samathambo ngemuva kwekhanda: i-Triceratops iyaziwa ngisho ngumuntu ongakwazi ukuhlukanisa i-Jurassic ne-Cretaceous. Lesi silwane esidla izitshalo, esasinamamitha angu-8–9 ubude, saphila eNyakatho Melika ekugcineni impela kwe-Cretaceous, eduze ne-Tyrannosaurus. Ukuthi sasibukeka kanjani kwaziwa kahle. Ukuthi izimpondo nesihlangu kwakusebenzani nokuthi sasiziphatha kanjani, lapho siqiniseka kancane.

Funda inothi →

— inothi lensimu No. 10 —

I-Gondwana: amazwekazi aseningizimu ezweni lamadayinaso

Hlanganisa iNingizimu Melika, i-Afrika, i-Antarctica, i-Australia nenhlonhlo yaseNdiya njengezingcezu zepuleti eliphukile, uzothola i-Gondwana. Yaqala ukuqhekeka nge-Jurassic, cishe eminyakeni eyizigidi ezingu-180 edlule, futhi lokho kwathatha iminyaka engaphezu kwezigidi eziyikhulu: i-Australia ne-Antarctica zagcina zehlukene ngemva kokushabalala kwamadayinaso. Lapho amazwekazi ehlukana, nezilwane ezazihlala kuwo zahlukana.

Funda inothi →

Ukuqonda indlela ehamba phakathi kwe-Dinosauria

Izinhlobo Zamadayinaso: Umhlahlandlela Wamaqembu Amakhulu

Amaqembu amakhulu amadayinaso angamagatsha esihlahla sozalo, hhayi izigaba zosayizi. Ama-theropod afaka i-T. rex nezinyoni; ama-sauropod afaka izilwane ezinkulu ezinezintamo ezinde; ama-ornithischian afaka amadayinaso anezimpondo, anemilomo efana neyedada nanesivikelo samathambo. “Idayinaso elindizayo” nelithi “idayinaso lasolwandle” kuvame ukubhekisela ezilwaneni ezingaphandle kwe-Dinosauria.

Funda inothi →

Ngaphambi kwesinyathelo sokuqala

Amaqanda Nezidleke Zamadayinaso: Okuvezwa Amafosili

Amaqanda amadayinaso aveza imininingwane yokuzalana engeke ivezwe uhlaka lwamathambo esilwane esidala: ukwakheka kwegobolondo, imibungu ekhulayo nokuhleleka kwamaqanda azalelwe ndawonye. Wonke amadayinaso esinolwazi ngokuzalana kwawo ayezalela amaqanda. Kodwa iqanda eliyifosili elizimele alivamile ukusitshela lodwa ukuthi lazalelwa yiluphi uhlobo noma ukuthi umzali wahlala isikhathi esingakanani eduze.

Funda inothi →