— veldnotitie nr. 3 —
Welke dinosaurus was de grootste?
Kort antwoord
Vraag een paleontoloog welke dinosaurus de grootste was en je krijgt een wedervraag: de langste, de hoogste of de zwaarste? In alle drie de categorieën winnen de sauropoden, plantenetende reuzen met een lange nek. Gaat het om gewicht, dan vallen meestal twee namen: Argentinosaurus en Patagotitan. Een kampioen uitroepen blijft lastig. Van veel reuzen zijn maar een paar botten over, en de schattingen worden keer op keer herzien.
Wat betekent ‘de grootste’?
Lengte, hoogte en gewicht zijn drie verschillende wedstrijden, elk met een eigen kampioen. Argentinosaurus is beroemd om zijn gewicht: meestal wordt hij op 65 tot 80 ton geschat, terwijl er maar een handvol botten van bekend is. Een dinosaurus met een langere staart kon hem in lengte verslaan en toch veel lichter zijn.
Bij Diplodocus zat het grootste deel van de lengte in nek en staart. Brachiosaurus won het in de hoogte: zijn voorpoten waren langer dan zijn achterpoten, zodat de rug net als bij een giraf naar de schouders opliep. Mamenchisaurus viel op door een nek die zelfs voor een sauropode ongewoon lang was. ‘Groot’ zonder nadere uitleg zegt dus weinig.
Waarom de schattingen uiteenlopen
Een compleet skelet van een reus is een buitenkansje. Meestal vindt een paleontoloog een paar wervels en wat pootbeenderen, de rest wordt aangevuld met behulp van verwanten. Het gewicht volgt uit de dikte van de botten of het volume van een lichaamsmodel. Vandaar dat dieren op papier weleens ‘afvallen’. Patagotitan, die veel vollediger bekend is dan Argentinosaurus, werd eerst op bijna 70 ton geschat en later op ongeveer 55 à 57 ton.
Zelfs naaste verwanten konden heel anders gebouwd zijn: Apatosaurus was veel massiever dan Diplodocus, terwijl ze ongeveer even lang waren. Veel hangt ook af van hoeveel spiermassa een onderzoeker om het skelet ‘hangt’. En soms valt er niets meer te controleren. De Indiase Bruhathkayosaurus werd in 2023 op meer dan honderd ton geschat, maar zijn botten waren al vergaan voordat iemand ze goed had kunnen bestuderen. Dat getal wordt dan ook met de nodige voorzichtigheid bekeken.
Wie was de grootste rover?
Hier strijden drie kandidaten: Tyrannosaurus, Spinosaurus en Giganotosaurus. De langste was waarschijnlijk Spinosaurus, met ongeveer 14 meter bij een gewicht van 7 tot 7,5 ton. De zwaarste van wie het gewicht betrouwbaar bekend is, is Tyrannosaurus: het grootste gevonden exemplaar woog zo’n 8,8 ton. Giganotosaurus komt daar dicht bij, maar van hem zijn minder complete resten bekend.
Dan is er nog de vraag welk exemplaar je meetelt. Een tiener, een volgroeide veteraan en een dier dat uit brokstukken is gereconstrueerd, laten zich slecht vergelijken. Bovendien is maar een piepklein deel van alle dieren die ooit leefden teruggevonden, en de echte recordhouders zitten daar vrijwel zeker niet bij. Volgens een berekening uit 2024 kan de grootste Tyrannosaurus ruim anderhalf keer zo zwaar zijn geweest als de grootste die we hebben opgegraven.
Hoe je de getallen in de catalogus leest
De getallen op de kaarten zijn er om je gevoel voor schaal te geven: deze was zo groot als een mens, die zo lang als drie bussen achter elkaar. Alle waarden zijn bij benadering. Een bandbreedte is eerlijker dan één getal, maar ook die grenzen schuiven op na nieuwe vondsten, zoals bij Patagotitan gebeurde.
Vragen en antwoorden
Welke dinosaurus was het zwaarst?
De belangrijkste kandidaten zijn Argentinosaurus (zo’n 65 tot 80 ton) en Patagotitan (ongeveer 55 à 57 ton na de laatste herberekening). Het skelet van Argentinosaurus is te onvolledig om hem met zekerheid tot kampioen uit te roepen.
Welke dinosaurus was het langst?
Misschien Supersaurus, een verwant van Diplodocus. Vroeger werd hij op 33 à 34 meter geschat, een reconstructie uit 2021 komt op minstens 39 meter. Dat getal is tot nu toe alleen in een wetenschappelijke lezing gepresenteerd, dus definitief is het nog niet.
Wat was de grootste roofdinosaurus?
In lengte waarschijnlijk Spinosaurus, met ongeveer 14 meter. In gewicht Tyrannosaurus: het grootste gevonden exemplaar woog zo’n 8,8 ton. Giganotosaurus volgt op korte afstand.
Waarom is het precieze gewicht niet te achterhalen?
Een dinosaurus krijg je niet op de weegschaal. Zachte weefsels blijven bijna nooit bewaard, skeletten zijn onvolledig, en dus moet het gewicht uit indirecte gegevens worden berekend.
