— የመስክ ጽሑፍ ቁ. 2 —
ቬሎሲራፕተር፡ እውነተኛው አዳኝ ከፊልሙ በምን ይለያል?
አጭር መልስ
የፊልም ተመልካች እውነተኛውን ቬሎሲራፕተር ቢያገኘው አያውቀውም ነበር። ይህ አዳኝ የአንድ ጎልማሳ ሰው ጉልበት ያህል ብቻ ነበር፤ ከጅራቱ ጋር ሁለት ሜትር ይረዝማል፣ እስከ ዳሌው ደግሞ ግማሽ ሜትር ይሆናል። ሰውነቱ በላባ የተሸፈነ ነበር፤ መብረር ግን አይችልም። ከፊልሙ ምስል የተረፈው ምናልባት በኋላ እግሩ ላይ ያለው ትልቅ ጠማማ ጥፍር ብቻ ነው።
የውሻ ቁመት ያለው አዳኝ
የቬሎሲራፕተር ሁለት ሜትር ርዝመት ያታልላል። አብዛኛው የአንገቱና የጅራቱ ድርሻ ነው፤ ሰውነቱ ራሱ ትንሽ ነበር። ክብደቱ 15–20 ኪሎ ግራም ሲሆን ትልልቆቹ ከዚህ ጥቂት ይበልጡ ነበር፤ መካከለኛ መጠን ያለው ውሻ ያህል ማለት ነው። በ«ጁራሲክ ፓርክ» ከሚታየው የሰው ቁመት ካለው አዳኝ ጋር የሚጋራው ስሙን ብቻ ነው።
ረጅሙ ጅራት ሚዛን ይጠብቅለት ነበር። በእያንዳንዱ የኋላ እግሩ ሁለተኛ ጣት ላይ ትልቅ ማጭድ መሰል ጥፍር ነበረው። ከመላምቶቹ አንዱ እንደሚለው አዳኙ በዚህ ጥፍር የሚፍጨረጨረውን ተጠቂ አጥብቆ ይይዝ ነበር።
ስለ ላባዎቹ እንዴት እናውቃለን?
እ.ኤ.አ. በ2007 በቬሎሲራፕተር የክንድ አጥንት (ኡልና) ላይ በረድፍ የተደረደሩ ትናንሽ እብጠቶች ተስተዋሉ። የዛሬዎቹ ወፎችም እንዲህ ያሉ እብጠቶች አሏቸው፤ ላባዎቻቸው የሚያያዙት በእነሱ ላይ ነው። በዚህ ናሙና ላይ ላባዎቹ ራሳቸው አልተጠበቁም። እብጠቶቹ ግን በቂ ማስረጃ ናቸው፤ በተለይ የቅርብ ዘመዶቹ ላባ ከቅሪተ አሻራዎች ስለሚታወቅ።
ቬሎሲራፕተር የድሮሚዮሳውሪድ ቤተሰብ አባል ነው። በካታሎጋችን ከዚሁ ቤተሰብ ዳይኖኒከስ እና ዩታራፕተር ይገኛሉ፤ ሁለቱም ከእርሱ በእጅጉ ይበልጣሉ። ዘመዶች እንጂ መንትዮች አይደሉም፤ መጠናቸው ይለያያል፣ የኖሩትም በተለያየ ጊዜ ነው።
በአሸዋ ውስጥ የቀዘቀዘ ትግል
ከሞንጎሊያ ከወጡት ግኝቶች ሁሉ እጅግ ዝነኛው እርስ በርስ የተቆላለፉ ሁለት አጽሞች ናቸው፤ ቬሎሲራፕተርና ፕሮቶሴራቶፕስ። ስማቸውም «የሚዋጉት ዳይኖሰሮች» ተባለ። የቅሪተ አካል ተመራማሪ በአብዛኛው የሚያገኘው እንስሳን ነው፤ እዚህ ግን ድንጋዩ አንድ ክስተትን ጠብቋል። የአጥንቶቹ አቀማመጥ ሁለቱ እንዴት ይታገሉ እንደነበር ያሳያል።
ምናልባትም ሁለቱንም በትግሉ መሀል አሸዋ ቀበራቸው። ጠቡ በምን እንደተነሳና ማን ቀድሞ እንዳጠቃ ከአጥንቶቹ ማወቅ አይቻልም። ትግሉ ራሱ ሐቅ ነው፤ ከዚያ ያለፈው ሁሉ ልብ ወለድ ይሆናል።
የፊልሙ ምስል ከየት መጣ?
በፊልም የሚታዩት «ራፕተሮች» በቁመታቸው ከቬሎሲራፕተር ይልቅ ዳይኖኒከስን ይቀርባሉ። ደግሞም ለረጅም ጊዜ አንድም ላባ ሳይኖራቸው ይታዩ ነበር። የዚህ ቤተሰብ አባላት በእውነት ምን ዓይነት ልብስ ሊኖራቸው እንደሚችል ማይክሮራፕተር ፍንጭ ይሰጣል፤ በእርሱ ላይ ረጃጅም ላባዎች በኋላ እግሮቹ ላይ ሳይቀር ይበቅሉ ነበር።
ተቀናጅቶ በመንጋ ማደንም የፊልም ጸሐፊዎች ፈጠራ ነው፤ የተረጋገጠ ሐቅ አይደለም። ስለጠፉ አዳኞች ልማድ የምናውቀው ስለ አጽማቸው ከምናውቀው ጋር ሊወዳደር እንኳ አይችልም። ጎን ለጎን የተገኙ ጥቂት ናሙናዎች በሕይወት ሳሉ አብረው ያድኑ እንደነበር አያረጋግጡም።
ጥያቄና መልስ
ቬሎሲራፕተር ምን ያህል ትልቅ ነበር?
ከጅራቱ ጋር ሁለት ሜትር ገደማ ይረዝማል፤ እስከ ዳሌው ያለው ቁመት ደግሞ ግማሽ ሜትር ያህል ነው። ክብደቱ 15–20 ኪሎ ግራም ነበር።
ላባ ነበረው?
አዎ። በክንዱ አጥንት (ኡልና) ላይ ላባዎች የሚያያዙባቸው እብጠቶች ቀርተዋል፤ የዛሬዎቹ ወፎች ያሏቸው ዓይነት ናቸው።
በፊልም ውስጥ ለምን ይህን ያህል ገዘፈ?
የፊልሙ «ራፕተር» ከእርሱ የሚበልጠውን ዘመዱን ዳይኖኒከስን ይመስላል። እውነተኛው ቬሎሲራፕተር በጣም ትንሽ ነበር።
ማጭድ መሰሉ ጥፍር ምን ይጠቅመው ነበር?
በአብዛኛው ተጠቂን አጥብቆ ለመያዝ ሳይሆን አይቀርም። አዳኙ በትክክል እንዴት ይጠቀምበት እንደነበር ገና እየተጠና ነው።
