Яйкі і гнёзды дыназаўраў: што раскрываюць выкапні

Яйкі дыназаўраў не былі аднолькавымі

Выкапнёвыя яйкі адрозніваюцца формай, будовай шкарлупіны і памерам. Адны круглявыя, іншыя выцягнутыя. Сведчанні паказваюць і розніцу ў мінералізацыі шкарлупіны, таму знаёмы вобраз цвёрдай абалонкі не з’яўляецца ўніверсальнай мадэллю. У тлумачэнні Dinosaur Eggs 101 AMNH параўноўвае гэтую разнастайнасць з яйкамі жывых рэптылій і птушак.

Вельмі буйная дарослая жывёла не абавязкова адкладала прапарцыйна гіганцкае яйка. Эмбрыён мусіць абменьвацца газамі праз наваколле і шкарлупіну. Яйка — функцыянальная біялагічная структура, а не проста паменшаная мадэль дарослай жывёлы.

Эмбрыён можа змяніць вызначэнне

Яйкі з Палымяных скал у Манголіі калісьці звязвалі з Protoceratops, распаўсюджанай там жывёлай. Пазнейшыя знаходкі, у тым ліку эмбрыён у падобным яйку, звязалі такія яйкі з авіраптарыдамі. Апісанне адкрыцця ў AMNH паказвае, як пераканаўчае тлумачэнне можа змяніцца пасля з’яўлення больш прамых сведчанняў.

Гэта важна, калі чытаеце пра авіраптара. Яго назва адлюстроўвае ранняе тлумачэнне крадзяжу яек, а не даказвае, што кожная асобіна каля гнязда крала яйкі. Выпраўленне таксама не вызначае ўвесь рацыён жывёлы. Выкапні адказваюць на канкрэтныя пытанні.

Што падтрымлівае кожны тып знаходкі

Дарослая жывёла над кладкай, паўторныя гнёзды і эмбрыёны даюць розную інфармацыю. Наймацнейшае тлумачэнне спачатку раздзяляе гэтыя назіранні, а ўжо потым аб’ядноўвае.

Зазірнуць у яйка, не разбіўшы яго

Рэнтгенаўская візуалізацыя высокай раздзяляльнасці дазваляе вывучаць выкапнёвыя эмбрыёны, захоўваючы іх сувязь з навакольнай пародай. Даследаванне эмбрыёнаў Massospondylus паказала, што развіццё чэрапа было менш прасунутым, чым меркавалі. Музейны матэрыял пра сканаванне апісвае, як параўнанне з жывымі рэптыліямі дапамагло вызначыць стадыю развіцця.

Таму эмбрыён — больш чым партрэт маленькага дыназаўра. Гэта сведчанне росту. Але ацэненую долю інкубацыйнага перыяду для аднаго ўзору нельга ператвараць у дакладны расклад вылуплення ўсіх дыназаўраў.

Некаторыя яйкі былі каляровымі

Даследаванне ў Nature 2018 года вывучала пігменты ў шкарлупіне дыназаўраў і абгрунтоўвала адзінае эвалюцыйнае паходжанне каляровых яек сярод даследаваных дыназаўраў. Гэта хімічныя сведчанні, адрозныя ад вызначэння колеру на карціне або ацэнкі сучаснага колеру мінералізаванага выкапня.

Сённяшні колер выкапня можа быць вынікам гісторыі пахавання. Каб зразумець пераўтварэнне, пачніце з утварэння выкапнёвых рэшткаў. Затым параўнайце сведчанні размнажэння са сваяцтвам птушак і іншых дыназаўраў, не мяркуючы, што кожны вымерлы від гнездаваўся як сучасная птушка.