— палявая нататка № 2 —
Велацыраптар: чым сапраўдны драпежнік адрозніваўся ад экраннага
Кароткі адказ
Калі б кінаглядач сустрэў сапраўднага велацыраптара, ён бы яго не пазнаў. Гэты драпежнік даставаў даросламу чалавеку да калена: два метры ў даўжыню разам з хвастом, паўметра ў вышыню да сцягна. Да таго ж ён быў пакрыты пёрамі, хоць і не лятаў. Ад экраннага вобраза ацалеў хіба што вялікі крывы кіпцюр на задняй лапе.
Драпежнік памерам з сабаку
Два метры даўжыні ў велацыраптара ўводзяць у зман: большую іх частку займалі шыя і хвост, а тулава было невялікае. Важыў ён 15–20 кілаграмаў, самыя буйныя асобіны крыху больш, гэта значыць як сабака сярэдніх памераў. З драпежнікам ростам з чалавека з «Парку юрскага перыяду» ў яго агульнае хіба імя.
Доўгі хвост служыў балансірам. На другім пальцы кожнай задняй лапы сядзеў вялікі сярпападобны кіпцюр. Паводле адной з гіпотэз, ім драпежнік прыціскаў здабычу, якая вырывалася.
Адкуль вядома пра пёры
У 2007 годзе на локцевай косці велацыраптара заўважылі шэраг дробных бугаркоў. Такія ж ёсць у сённяшніх птушак, і да іх мацуюцца пёры. Самі пёры ў гэтага экзэмпляра не захаваліся, але бугаркоў дастаткова, тым больш што апярэнне яго блізкіх сваякоў вядомае па адбітках.
Велацыраптар належыць да сямейства драмеазаўрыдаў. У нашай картатэцы з той жа сям’і дэйноніх і ютараптар, абодва прыкметна буйнейшыя. Сваякі, але не двайнікі: памеры ў іх розныя, і жылі яны ў розны час.
Бойка, што застыла ў пяску
Самая славутая знаходка з Манголіі — два шкілеты, якія счапіліся паміж сабой: велацыраптар і пратацэратопс. Іх так і назвалі, «Дыназаўры ў баі». Палеантолагу амаль заўсёды дастаецца жывёла, а тут у камені захавалася падзея: па размяшчэнні касцей відаць, як двое змагаліся.
Хутчэй за ўсё, абодвух засыпала пяском у самы разгар бойкі. З-за чаго яна пачалася і хто напаў першы, па касцях не ўстанавіць. Сама сутычка — факт, астатняе давялося б выдумляць.
Адкуль узяўся кінавобраз
Экранныя «раптары» ростам бліжэйшыя да дэйноніха, чым да велацыраптара. Да таго ж іх доўга паказвалі без адзінага пяра. Якім насамрэч было апярэнне гэтай радні, падказвае мікрараптар: у яго доўгія пёры раслі нават на задніх лапах.
Зладжанае паляванне зграяй — таксама сцэнарны ход, а не ўстаноўлены факт. Пра звычкі вымерлых драпежнікаў вядома непараўнальна менш, чым пра іх шкілеты. Некалькі асобін, знойдзеных побач, яшчэ не даказваюць, што пры жыцці яны палявалі разам.
Пытанні і адказы
Якога памеру быў велацыраптар?
Каля двух метраў у даўжыню разам з хвастом і прыкладна паўметра ў вышыню да сцягна. Важыў ён 15–20 кілаграмаў.
Ці былі ў яго пёры?
Так. На яго локцевай косці ёсць бугаркі для мацавання пёраў, такія ж, як у сучасных птушак.
Чаму ў кіно ён такі вялікі?
Экранны «раптар» больш падобны да дэйноніха, буйнейшага сваяка. Сапраўдны велацыраптар быў значна сціплейшы.
Навошта быў патрэбны сярпападобны кіпцюр?
Хутчэй за ўсё, каб утрымліваць здабычу. Як менавіта драпежнік ім карыстаўся, яшчэ высвятляюць.
