Колер за межамі касцей
Якога колеру былі дыназаўры? Сведчанні і нявызначанасць
Кароткі адказ
Навукоўцы аднавілі асобныя рысы афарбоўкі невялікай колькасці дыназаўраў з выключнай захаванасцю. Структуры з пігментамі і іх размеркаванне могуць паказваць цёмныя, рудаватыя або пералівістыя покрывы і ўзоры на целе. Большасць рэшткаў дыназаўраў не захоўвае такіх сведчанняў, таму поўная каляровая схема часта застаецца мастацкай рэканструкцыяй.
Падказка меншая за пяро
Меланасомы ёсць у скуры і пёрах жывых жывёл. У прыдатных выкапнях мікраскапічныя структуры і хімічныя сведчанні можна параўноўваць з сучаснымі відамі. Гэта дазваляе абмежаваць набор пігментаў або аптычных структур, якія былі ў вымерлай жывёлы.
Музей натуральнай гісторыі Юты тлумачыць і прарыў, і яго межы: некаторыя колеры даступныя гэтым метадам лепш за іншыя. Выкапень — не каляровая фатаграфія, а адсутнасць выяўленага пігменту не даказвае аўтаматычна белай плямы.
Узор можа расказаць больш за каляровую пляму
Асабліва інфарматыўны ўзор Psittacosaurus захоўвае сведчанні цямнейшага верху і святлейшага нізу. Даследчыкі аднавілі жывёлу і праверылі, як яе афарбоўка суадносілася з ценямі пры розным асвятленні. Матэрыял Брыстальскага ўніверсітэта пра гэтую працу тлумачыць выснову, што проціценявая афарбоўка падыходзіла да рассеянага святла, напрыклад у лесе.
Гэта ланцуг разваг: захаваны ўзор → адноўленае цела → параўнанне асвятлення → гіпотэза пра асяроддзе. Кожны крок дадае дапушчэнні. Вынік больш карысны, калі гэтыя крокі бачныя, чым калі яго зводзяць да «гэты дыназаўр быў карычневы і жыў у лесе».
Чытайце рэканструкцыю па ўзроўнях
Калі малюнак называюць навукова абгрунтаваным, спытайце, якія часткі паходзяць ад узору, а якія дапаўняюць яго да праўдападобнай жывой жывёлы. Адна рэканструкцыя можа спалучаць некалькі ступеняў упэўненасці.
| Сцвярджэнне | Карысныя сведчанні | Галоўнае абмежаванне |
|---|---|---|
| Пігмент прысутнічаў | Мікраскапічныя і хімічныя назіранні | Пахаванне можа змяніць зыходны матэрыял |
| Узор ахопліваў цела | Размеркаванне захаванага пігменту | Адсутныя часткі патрабуюць рэканструкцыі |
| Покрыва пералівалася | Параўнанне захаваных структур з жывымі пёрамі | Выгляд змяняецца з вуглом і святлом |
| Уся жывёла мела менавіта такую палітру | Поўная рэканструкцыя | Многія колеры і ўчасткі цела могуць заставацца невядомымі |
Чаму большасць шкілетаў не дае адказу
Косці звычайна кажуць значна больш пра прапорцыі, чым пра колер паверхні. Нават выдатны шкілет можа не мець скуры ці пёраў. Яго сучасны колер можа паходзіць ад мінералаў, атрыманых пры фасілізацыі. Цёмная выкапнёвая костка не сведчыць, што жывёла мела цёмную скуру.
Таму два адказныя мастакі могуць па-рознаму размаляваць аднаго дыназаўра. Яны могуць пагаджацца наконт шкілета, але не мець прамых сведчанняў колеру вачэй або ўзору на спіне. Наш дапаможнік па фасілізацыі тлумачыць, чаму розныя тканкі пакідаюць розныя запісы.
На што глядзець у ілюстрацыі дыназаўра
Пачніце з подпісу. Ці названы ўзор або навуковы артыкул? Ці адрозніваецца захаваны ўзор афарбоўкі ад меркаванага? Ці не выходзіць сцвярджэнне за межы сведчанняў? Гэтыя пытанні больш паказальныя, чым тое, ці выглядае малюнак рэалістычна.
Параўнайце мікрараптара з археаптэрыксам, а затым прачытайце пра сведчанні пёраў. Пераканаўчая рэканструкцыя дапамагае ўявіць жывёлу, але павінна паказваць і тое, дзе пачынаецца ўяўленне.
Пытанні і адказы
Усе дыназаўры былі зялёнымі або карычневымі?
Адзінай каляровай схемы для Dinosauria няма. Выключныя ўзоры паказваюць разнастайныя малюнкі афарбоўкі, а колеры большасці відаў застаюцца слаба вядомымі.
Ці могуць навукоўцы аднавіць усе першапачатковыя колеры?
Не. Захаванасць і біялогія розных пігментаў абмяжоўваюць рэканструкцыю. Частковы вынік усё роўна інфарматыўны.
